Spoken word

Sommige teksten zijn gemaakt om hardop voorgelezen te worden. Dat is ook zo voor teksten die we spoken word noemen – de naam zegt het al. Spoken word is ontstaan in Amerika, maar inmiddels hebben we ook Nederlandse spoken word-artiesten zoals Babs Gons, Zaïre Krieger en Gershwin Bonevacia.

Spoken word is een combinatie van rap en poëzie. Poëzie kun je lezen en herlezen. Spoken word moet je als luisteraar meteen kunnen begrijpen. Dat maakt dat spoken word in zijn vorm wel veel op poëzie lijkt, maar in zijn directheid veel van rap heeft. De directheid van spoken word zie je ook terug in de keuze van de onderwerpen. Spoken word roept op tot actie: ga eens kritisch kijken naar bijvoorbeeld klimaat, racisme, liefde! Om de lezer tot die actie aan te zetten, moet je als spoken word– artiest hard werken. Een onderwerp vinden dat je actie waard is, en woorden vinden die anderen tot actie aanzetten.

In deze oefening leer je dat onderwerp en die woorden te vinden. Je krijgt schrijf- en leesopdrachten en kunt als je dat wilt video’s van Zaïre Krieger bekijken die je nog wat meer hulp bieden. Zaïre en andere spoken word-artiesten helpen je ook te zien hoe jouw spoken word voordracht er uiteindelijk uit komt te zien.

  • Kijk naar deze video:  Lemuël de Graav – Halve Finale NK Poetry Slam 2020en schrijf alles op wat je goed vindt. Dat is een belangrijk lijstje dat je goed kunt gaan gebruiken als je zelf spoken word gaat schrijven.
  • Tussen 00:35 en 01:00 laat De Graav veel klinkers op elkaar rijmen (=assonantie). Bijvoorbeeld: Voorbeeld (/e/): In mijn léven heb ik gestrééfd zo min mogelijk te béven”. Maak samen een lijstje van woorden waarin de klinkers op elkaar rijmen, en kijk of die woorden elkaar versterken in betekenis.
  • In de voordracht komt ook voor: “Faya siton no bron mi so, no bron mi so”. Dat is Sranantongo voor ‘Hete steen, brand me niet, brand me niet.’ Het is een regel uit een lied dat uit de tijd van de slavernij komt, en dat De Graav kent uit zijn kindertijd.
      – wat voor effect heeft het gebruik van Sranantongo op jou, en waarom zal De Graav het gebruiken?
      – heb jij zelf een andere taal die je in zou wilen zetten als je straks gaat schrijven, en waarom wil je die gebruiken?
  • Maak een groepje van drie of vier leerlingen. Dit groepje helpt je try outs te doen. Dat zijn proefoptredens voordat je je echte optreden gaat doen, maar in dit geval ook onderlinge gesprekken die je gaan helpen je onderwerp en passende woorden daarbij te vinden.
  • Maak een eerste rondje om te zien over welk onderwerp (thema) iedereen spoken word wil schrijven.
  • Kijk eventueel samen deze video van Zaïre Krieger als het onderwerp zoeken niet zo wil lukken.
  • Of, als zelf iets bedenken niet lukt, kies dan uit één van deze: slaaptekort, huisdieren, bijbaantje, Formule 1, WK in Qatar, familie, discriminatie, klimaat, liefde, sociale media, seksualiteit & gender, mens & dier, rouw, muziek of Den Haag (politiek).
  • Ondervraag elkaar over dat onderwerp: is dit echt het onderwerp waar je hart van overloopt, en waarom? Schrijf je antwoorden bij de lijst die je al maakte van dingen die je goed vond aan de spoken word van De Graav.

Je hebt een onderwerp, je hart loopt er vanaf over, maar voordat je spoken word kunt gaan schrijven van wat je hart je vertelt, moet je iets meer bagage krijgen; iets beter weten waar je het over wilt hebben.

Daarom maakten we koffertjes: daarin zitten bronnen (artikelen, liedjes, podcasts, straatpoëzie, etc.) die jullie kunnen gebruiken om jullie onderzoek naar het onderwerp op te starten.

  • Vertel aan de anderen wat je uit de bronnen gehaald hebt. Stel elkaar weer vragen, zodat je goed scherp krijgt wat je precies aan je bronnen hebt.
  • Schrijf allemaal voor jezelf in drie zinnen op waarover je spoken word zal gaan.
  • Vergelijk jullie tekstjes met elkaar.
  • Verzin vervolgens één korte, mooie kernzin voor je gedicht.
  • Wil je wat hulp, kijk dan naar deze video van Zaïre Krieger.
  • Nu gaan we kijken of je om die ene zin heen nog drie zinnen kunt maken waarin je assonantie gebruikt (het herhalen van klinkers) en – als je dat wilt – meertaligheid. Pak ook je lijstje met wat je goed vond aan De Graav erbij, om de kunst af te kijken.
  • Voor wat hulp bij de assonantie, kun je kijken naar deze video van Zaïre Krieger.
  • Draag je regels aan elkaar voor. Het liefst vijf keer, en geef elkaar tussendoor opbouwende tips.
  • Als je wilt weten waar je op kunt letten in je voordracht, kijk dan naar deze video van Zaïre Krieger.
  • Wat vond je van de oefening, of wat heb je geschreven? Vul het hieronder in!

    Neem contact met ons op