Taalhandeling

Met taal kun je een anderen een handeling laten uitvoeren: ‘doe dat raam open’, ‘denk even na zeg!’.

In deze oefening leer je zo te schrijven dat je lezer precies doet wat jij als handeling voor ogen hebt. Je schrijft dus een handleiding voor een handeling. We maken het niet moeilijk: de handeling is ‘teken een huis’.

  • schrijf voor een klasgenoot een handleiding voor het tekenen van een huis.
  • het hoeft niet, maar als je wilt weten of zo’n handleiding moeilijk te schrijven is, bekijk dan dit filmpje.
  • geef handleiding aan iemand uit je klas;
  • vraag die klasgenoot de handleiding hardop voor te lezen, terwijl hij/zij precies doen wat er in de handleiding staat. Vertel niet wat het einddoel van de handeling is (een huis tekenen)!;
  • kijk en luister heel goed wat je klasgenoot doet: doet hij/zij precies wat je opschreef?

Je zag waarschijnlijk een van deze twee dingen gebeuren:

  1. je klasgenoot deed precies wat je opschreef, en tekende uiteindelijk geen huis;
  2. je klasgenoot begreep op een gegeven moment wat de handeling was (een huis tekenen), en vulde jouw handleiding wat aan en tekende een huis.

Als het eerste gebeurde, heb je een klasgenoot die heel precies leest, en niets doet wat jij niet opschreef. Als tweede gebeurde, vulde je klasgenoot allerlei allerlei lege plekken in jouw tekst aan. Dat doen we voortdurend als lezer.

  • lag het aan jouw handleiding of aan je klasgenoot dat er wel/niet een huis getekend werd?

Kijk nog eens goed naar je handleiding. 

  • herschrijf je handleiding als dat nodig blijkt omdat je klasgenoot er nog geen huis mee kon tekenen;
  • maak gebruik van wat je zag: met welke stukjes van je handleiding had je lezende klasgenoot het moeilijk, en waarom? en hoe kun je dat oplossen?
  • Bronnen
    Rooijackers, P., Silfhout, G. van, Bergh, H. van den (2021). Observerend leren lezen op het vwo; Reflecteren op tekstbegrip via oogbewegingsfilmpjes‘. Levende Talen Tijdschrift 22:3 (2021), 3-16.

    Rijlaarsdam, G., Braaksma, M., Couzijn, M., Janssens, T., Kieft, M., Raedts, M., Steendam, E. van, Toorenaar, A., & Bergh, H. van den.. Observation of peers in learning to write; Practice and Research. Journal of Writing Research, 1:1 (2008), 53–83.

     

  • Wat vond je van de oefening, of wat heb je geschreven? Vul het hieronder in!

    Neem contact met ons op