Schrijfakademie.nl

Begin waar je wilt, en leer je gedachten in woorden uit te drukken

Waar moet ik over schrijven? Welke woorden moet ik kiezen? Veel mensen vinden zichzelf niet meteen creatief. Dat is totaal onterecht, want iedereen speelt de hele dag met taal. Als je beter wilt worden, moet je deze creativiteit trainen. Een idee verzinnen, vertellen, verbeelden, volhouden, je eigen nieuwsgierigheid opwekken: in dit domein oefen je deze vaardigheden.

Een mop, een gedicht, een sprookje, een krantenbericht, een roman, een handleiding of een rap: je herkent ze als tekstsoort (genre) omdat ze geschreven zijn volgens een aantal glasheldere, maar soms ook verborgen regels. In dit domein kun je oefenen met verschillende tekstsoorten, en leer je de regels van de genres kennen.

Alle mensen hebben gevoelens. Dat kunnen sterke emoties zijn, zoals verliefdheid of woede. Maar ook minder sterke: lichte verveling als je op de bus zit te wachten, of een beetje schaamte als je vrienden je ouders voor het eerst ontmoeten. In dit domein oefen je hoe je het beste uitdrukt wat er in je omgaat.

Je hebt zintuigen om de wereld waar te nemen. Maar gek genoeg maakt niet alles op iedereen dezelfde indruk. Waar de een grijs ziet, ziet de ander een groenig soort zwart. En zeventien miljoen Nederlanders beleven een wedstrijd van het Nederlands Elftal niet allemaal hetzelfde. In dit domein oefen je onder woorden te brengen welke indruk dingen op jou maken. Je openstellen is een begin, maar daarna begint het pas echt.

Een boek is een bouwwerk van taal. Een gesprek ook. Maar hoe zit zo’n bouwwerk in elkaar? Spelling en grammatica zijn belangrijk natuurlijk, maar er is meer: mooie zinnen maken, spannende woorden kiezen, op het juiste moment een grapje of een cliffhanger. Het is vooral een kwestie van veel doen en uitproberen. In dit domein onderzoek je wat taal is, hoe je ermee kunt bouwen, en wat je ermee gedaan kunt krijgen.

Je leven bestaat uit alledaagse gebeurtenissen, maar je krijgt ook te maken met Grote Thema’s: liefde, ziekte, dood, (on-)rechtvaardigheid, vriendschap. Ook raakt jouw leven aan Grote Thema’s die iedereen aangaan: de klimaatcrisis, racisme, privacy, werkgelegenheid. In dit domein maak je je vertrouwd met grote thema’s, om er vervolgens over te kunnen schrijven.

  • Betoog

    Met een betoog probeer je iemand voor jouw standpunt te winnen. Twee dingen zijn dan cruciaal: dat je je eigen standpunt goed onder woorden brengt, en dat je argumenten vindt die anderen van jouw standpunt overtuigen. In de inleiding omschrijf je je standpunt. Dan volgen je argumenten. En je sluit af met een overtuigende conclusie….

    Lees meer

    Embleem

    Het genre ’embleem’ ontstond in het zestiende-eeuwse Italië. Een embleem bestaat uit een afbeelding en tekst: vaak een kort opschrift (motto) met nog een gedicht erbij (onderschrift), soms ook met alleen een motto of onderschrift. Het genre draait om het idee dat de door de schrijver gekozen afbeeldingen en woorden samen meer zeggen dan los…

    Lees meer

    Dagboek

    Het beroemdste dagboek uit de Nederlandse literatuur is dat van Anne Frank. Het dagboek is een genre waarin schrijvers in de ‘ik’-vorm opschrijven wat ze van dat tot dag meemaken. Ook leent het dagboek zich ervoor om op te schrijven hoe ze zich onder de alledaagse gebeurtenissen voelden. Met andere woorden, het dagboek geeft aan schrijvers de…

    Lees meer

    Partijprogramma

    Het partijprogramma: hét genre waarmee je anderen kunt laten weten hoe de wereld er volgens jou in de toekomst uit moet zien. Je maakt er je politieke standpunten en plannen mee bekend aan de lezer. De meeste politieke partijen schrijven vrij lange partijprogramma’s, maar kiezen ook een metafoor (een pakkend beeld) om hun plannen kort…

    Lees meer

    Parodie

    Parodieën worden al heel lang volgens precies hetzelfde recept gemaakt. Je neemt een bekende tekst, en maakt daarvan een versie vol spot door typische kenmerken en inhoud van die bekende tekst te veranderen. Bijvoorbeeld door te overdrijven of door woorden of zinnen weg te laten of te vervangen. Het gaat erom dat de lezer herkent…

    Lees meer

    Profielwerkstuk: naar aanleiding van

    Een profielwerkstuk (PWS) begint met een ‘aanleiding’: een kort stukje tekst waarin veel moet gebeuren. Je lezer moet snappen wat het onderwerp van het PWS is, en meteen doorkrijgen waarom dat onderwerp interessant is. Om dat te bereiken, kun je je aanhaken bij het nieuws. Of je lezer vragen wat hij/zij van je onderwerp vindt….

    Lees meer

    Gelegenheidsgedicht

    Een gelegenheidsgedicht schrijf je om gebeurtenis in poëzie te vieren of te herdenken. Dat kan elke gebeurtenis (gelegenheid) zijn: een verjaardag, het halen van je rijbewijs, maar ook een nationale ramp of een internationale feestdag. In de titel van het gedicht staat de gebeurtenis vaak al genoemd: ‘Bij de 1oe verjaardag van mijn zusje’, bijvoorbeeld….

    Lees meer

    Prentenboek

    Als plaatjes en tekst in een boek samen een verhaal vertellen, noemen we dat boek een prentenboek. In een prentenboek moet de lezer wat in de (korte) teksten niet staat, aanvullen door goed naar de plaatjes te kijken. Meestal is een prentenboek bedoeld voor kinderen, maar dat hoeft niet. En zelfs als het voor kinderen…

    Lees meer

    Autobio

    Een autobio is een korte tekst met de belangrijkste informatie over jezelf. Wat ‘belangrijkste informatie’ is, hangt af van het doel van de bio. Wil je bijvoorbeeld vooral iets zeggen over je opleiding, of je karakter? Je kiest als schrijver van je eigen bio zelf uit wat je vertelt, en hoe. Voordat je begint met…

    Lees meer

    Compliment

    Een compliment is een geschenk dat je aan iemand geeft. Als je dat in een gesprek doet, kun je goed zien hoe het compliment valt. Is iemand er wel blij mee?  Is dat niet zo, dan kun je je compliment toelichten. Als je een compliment opschrijft, kan dat toelichten niet. Het staat er, en moet…

    Lees meer