Schrijfakademie.nl

Begin waar je wilt, en leer je gedachten in woorden uit te drukken

Waar moet ik over schrijven? Welke woorden moet ik kiezen? Veel mensen vinden zichzelf niet meteen creatief. Dat is totaal onterecht, want iedereen speelt de hele dag met taal. Als je beter wilt worden, moet je deze creativiteit trainen. Een idee verzinnen, vertellen, verbeelden, volhouden, je eigen nieuwsgierigheid opwekken: in dit domein oefen je deze vaardigheden.

Een mop, een gedicht, een sprookje, een krantenbericht, een roman, een handleiding of een rap: je herkent ze als tekstsoort (genre) omdat ze geschreven zijn volgens een aantal glasheldere, maar soms ook verborgen regels. In dit domein kun je oefenen met verschillende tekstsoorten, en leer je de regels van de genres kennen.

Alle mensen hebben gevoelens. Dat kunnen sterke emoties zijn, zoals verliefdheid of woede. Maar ook minder sterke: lichte verveling als je op de bus zit te wachten, of een beetje schaamte als je vrienden je ouders voor het eerst ontmoeten. In dit domein oefen je hoe je het beste uitdrukt wat er in je omgaat.

Je hebt zintuigen om de wereld waar te nemen. Maar gek genoeg maakt niet alles op iedereen dezelfde indruk. Waar de een grijs ziet, ziet de ander een groenig soort zwart. En zeventien miljoen Nederlanders beleven een wedstrijd van het Nederlands Elftal niet allemaal hetzelfde. In dit domein oefen je onder woorden te brengen welke indruk dingen op jou maken. Je openstellen is een begin, maar daarna begint het pas echt.

Een boek is een bouwwerk van taal. Een gesprek ook. Maar hoe zit zo’n bouwwerk in elkaar? Spelling en grammatica zijn belangrijk natuurlijk, maar er is meer: mooie zinnen maken, spannende woorden kiezen, op het juiste moment een grapje of een cliffhanger. Het is vooral een kwestie van veel doen en uitproberen. In dit domein onderzoek je wat taal is, hoe je ermee kunt bouwen, en wat je ermee gedaan kunt krijgen.

Je leven bestaat uit alledaagse gebeurtenissen, maar je krijgt ook te maken met Grote Thema’s: liefde, ziekte, dood, (on-)rechtvaardigheid, vriendschap. Ook raakt jouw leven aan Grote Thema’s die iedereen aangaan: de klimaatcrisis, racisme, privacy, werkgelegenheid. In dit domein maak je je vertrouwd met grote thema’s, om er vervolgens over te kunnen schrijven.

  • Pleidooi

    Pleidooien oefen je in het dagelijks leven misschien meer dan je denkt. Elke keer als je je ouders of docent van iets probeert te overtuigen, maak je gebruik van het genre ‘pleidooi’. Het genre heeft al een heel lange geschiedenis, vooral in het recht. Al sinds er verdachten aangeklaagd worden, zijn er mensen die ze…

    Lees meer

    Sprookje

    In sprookjes kun je je fantasie helemaal laten gaan: kabouters, heksen, sprekende dieren en planten, ze kunnen er allemaal in voorkomen. Er zijn heel oude sprookjes (zoals de Arabische Duizend-en-een-nachtsprookjes die in de 9e eeuw door iemand verzameld zijn). Maar ook nu worden ze nog wel geschreven. Een sprookje heeft vaak wat je een voorstelbare afloop…

    Lees meer

    Parabel

    Parabels zijn er in het Nederlands niet veel geschreven, maar gelezen des te meer. In de bijbel staan nogal wat parabels – zoals die van de zaaier – en de bijbel was eeuwenlang het meest gelezen boek van Nederland. Een parabel is een kort verhaal dat in de vorm van een vergelijking een les over…

    Lees meer

    Mop

    Moppen vertellen is een kunst apart, maar dat is moppen schrijven ook. Het is een genre dat in Nederland niet meer zo populair is onder schrijvers. De laatste die er zijn levenswerk van maakte, was Max Tailleur: een joodse schrijver van na de Tweede Wereldoorlog die met name door zijn Sam-en-Moos moppen er bekend werd. …

    Lees meer

    Robinsonade

    De populariteit van Expeditie Robinson drijft erop: het idee dat je met een groep mensen op een onbewoond eiland zit en je moet zien te redden. De Engelse schrijver Daniel Defoe schreef de beroemdste roman in dit genre, Robinson Crusoe uit 1719, en daarom wordt het genre sinds 1731 ‘Robinsonade’ genoemd. Of het nu gaat om een…

    Lees meer

    Fabel

    Een fabel is een kort, grappig verhaal waarin sprekende dieren je een boodschap van belang geven. Het grappige moet ervoor zorgen dat die boodschap goed blijft hangen.Het is een heel oud genre, waarin dieren vaak voor hen kenmerkende rollen hebben: de slimme vos, het domme kuiken, de sluwe slang. De dialogen tussen de dieren en…

    Lees meer

    Kasboek

    Bij een kasboek zul je aan cijfers denken, niet aan letters. Toch staat er in kasboekjes vaak ook veel tekst. Uitgevers drukken, behalve tabellen voor inkomsten en uitgaven, over teksten af waarin ze je zeggen hoe je je (financiële) leven in kunt richten met hulp van het kasboek. In gebruikte kasboekjes vind je vaak veel…

    Lees meer

    Meme

    Memes, bestaande afbeeldingen of filmpjes die door de toevoeging van tekst grappig worden, bloeien door internet. Maar het woord ‘meme’ bestond al voordat het internet er was. Het is in 1976 bedacht door de Britse bioloog Richard Dawkins, in zijn boek The selfish gene. Toen Dawkins het woord ‘meme’ bedacht, liet hij het expres lijken en…

    Lees meer

    Observeren als een journalist

    Journalist die op reportage zijn – op pad zijn om verslag te gaan doen van iets – kijken rond als een fly-on-the-wall. Ze doen zelf zo min mogelijk mee met wat er gebeurt, maar observeren wel heel goed wat er gebeurt. En maken aantekeningen die hen gaan helpen verslag te doen. Journalisten gaan op pad…

    Lees meer

    Vertaling

    Heel veel van wat je dagelijks leest – bijvoorbeeld op internet – werd eigenlijk eerst in een andere taal geschreven. Zo’n tekst noemen de meeste mensen ‘een vertaling’. Er zijn ook mensen die zeggen dat alles wat we zeggen of schrijven ‘een vertaling’ is van wat we zien of meemaken. je zet immers indrukken en gevoelens…

    Lees meer