Schrijfakademie.nl

Begin waar je wilt, en leer je gedachten in woorden uit te drukken

Waar moet ik over schrijven? Welke woorden moet ik kiezen? Veel mensen vinden zichzelf niet meteen creatief. Dat is totaal onterecht, want iedereen speelt de hele dag met taal. Als je beter wilt worden, moet je deze creativiteit trainen. Een idee verzinnen, vertellen, verbeelden, volhouden, je eigen nieuwsgierigheid opwekken: in dit domein oefen je deze vaardigheden.

Een mop, een gedicht, een sprookje, een krantenbericht, een roman, een handleiding of een rap: je herkent ze als tekstsoort (genre) omdat ze geschreven zijn volgens een aantal glasheldere, maar soms ook verborgen regels. In dit domein kun je oefenen met verschillende tekstsoorten, en leer je de regels van de genres kennen.

Alle mensen hebben gevoelens. Dat kunnen sterke emoties zijn, zoals verliefdheid of woede. Maar ook minder sterke: lichte verveling als je op de bus zit te wachten, of een beetje schaamte als je vrienden je ouders voor het eerst ontmoeten. In dit domein oefen je hoe je het beste uitdrukt wat er in je omgaat.

Je hebt zintuigen om de wereld waar te nemen. Maar gek genoeg maakt niet alles op iedereen dezelfde indruk. Waar de een grijs ziet, ziet de ander een groenig soort zwart. En zeventien miljoen Nederlanders beleven een wedstrijd van het Nederlands Elftal niet allemaal hetzelfde. In dit domein oefen je onder woorden te brengen welke indruk dingen op jou maken. Je openstellen is een begin, maar daarna begint het pas echt.

Een boek is een bouwwerk van taal. Een gesprek ook. Maar hoe zit zo’n bouwwerk in elkaar? Spelling en grammatica zijn belangrijk natuurlijk, maar er is meer: mooie zinnen maken, spannende woorden kiezen, op het juiste moment een grapje of een cliffhanger. Het is vooral een kwestie van veel doen en uitproberen. In dit domein onderzoek je wat taal is, hoe je ermee kunt bouwen, en wat je ermee gedaan kunt krijgen.

Je leven bestaat uit alledaagse gebeurtenissen, maar je krijgt ook te maken met Grote Thema’s: liefde, ziekte, dood, (on-)rechtvaardigheid, vriendschap. Ook raakt jouw leven aan Grote Thema’s die iedereen aangaan: de klimaatcrisis, racisme, privacy, werkgelegenheid. In dit domein maak je je vertrouwd met grote thema’s, om er vervolgens over te kunnen schrijven.

  • Smartlap

    Het woord ‘smartlap’ is sinds de jaren 1960 in de Nederlandse taal in gebruik. De term werd bedacht om liederen te omschrijven waarin  de ‘smart’ van armere bevolkingsgroepen nogal breed werd uitgemeten: honger, dronken vaders, kapot huisraad  etc.. Inmiddels wordt het genre gewaardeerd vanwege algemenere onderwerpen: zieke kinderen, gestorven ouders, afwijzingen in de liefde etc…..

    Lees meer

    Geboortekaartje

    Op een geboortekaartje staat weinig, maar wel veelzeggende tekst. De schrijver A.F. Th. van der Heijden beschrijft in zijn roman Tonio het geboortekaartje van zijn zoon: Toen de ogen van de kleine blindeman [=Tonio] eenmaal wijdopen gingen, keken ze je net zo rond en gericht aan als de o’s die vetgedrukt op het geboortekaartje stonden….

    Lees meer

    Adviseren

    Om een advies te geven dat voor een ander bruikbaar is, moet je je goed verplaatsen in degene die advies vraagt. Wat wil die ander precies weten, en wat weet jij daarover? Om een zo goed mogelijk advies te schrijven, kun je een advies als een piramide leren zien. Bovenin de piramide staat je advies,…

    Lees meer

    Herinnering

    In herinneringen bergen mensen op wat ze van het verleden onthouden. Herinneringen kun je zien als kamers in je hoofd: die kun je bezoeken, ook al is wat je je herinnert al lang geleden. Die kamers bezoeken, roept gevoelens bij je op. Hoe beschrijf je die voor anderen?

    Lees meer
    https://www.flickr.com/photos/danielmennerich/

    Energiecrisis

    Nederland heeft op dit moment een enorme behoefte aan energie. Auto’s en treinen moeten rijden, fabrieken moeten draaien, huizen moeten verlicht en verwarmd, enzovoort enzovoort. Dat betekent dat Nederland voor de vraag staat waar die energie vandaan te halen. Die vraag is niet nieuw. In het verleden stond Nederland al vaker voor die vraag. Er…

    Lees meer
    https://www.flickr.com/photos/roel1943/

    Vindingrijk worden

    Als je vindingrijk bent, kun je iets bedenken wat er nog niet is. Iedereen vraagt zich af hoe aan de overkant van de rivier te komen, en jij zegt: hout drijft, dus laten we een boom kappen en hem uithollen, dan hebben we een kano. Vindingrijkheid heb je nodig om een oplossing te verzinnen voor…

    Lees meer
    https://www.flickr.com/photos/petrarulez/

    Nieuwsgierigheid aanleren

    Nieuwsgierigheid is niets anders dan plezier in vragen stellen. Een antwoord levert altijd weer nieuwe vragen op, je kunt altijd maar doorvragen. Nieuwsgierigheid is almaar nieuwe vragen tegenkomen, en je daardoor laten verrassen en inspireren. Niet alle vragen zijn even goed, of leveren even boeiende antwoorden op. Je moet scherp blijven selecteren welke informatie je…

    Lees meer

    Observeren

    Vaak denken we dat we zuiver waarnemen, en bovendien precies hetzelfde waarnemen als anderen: deze auto is lichtblauw, deze penetrante geur is van mest en dit geluid is een cirkelzaag. Toch is dat niet zo: voor iemand anders kan diezelfde auto ietwat groenig zijn, blijkt de rookgeur een krachtig kruidenmengsel in een gerecht, en hoort…

    Lees meer
    https://www.flickr.com/photos/140641142@N05/

    Visualiseren

    De hele dag door komen er nieuwe indrukken bij je binnen. Je ziet (nieuwe) mensen, maakt dingen mee, zegt en hoort van allerlei dingen. Uit zichzelf onthouden mensen niet alles. Het zou te vol worden in ons. Maar soms wil je alle nieuwe indrukken onthouden. Bijvoorbeeld omdat je er een toets over krijgt. In deze oefening…

    Lees meer
    Judy van der Velden

    Jouw woordenschat ondertitelen

    Iedereen heeft een eigen woordenschat: dat zijn alle woorden die jij gebruikt. Je kunt je woordenschat groter maken door een woordenboek te gebruiken. Zo kun je woorden uit een andere taal met een woordenboek leren, zie bijvoorbeeld dit Nederlands-Marokkaans-Arabisch woordenboek. Of leren wat je kunt zeggen in bijzondere situaties – zie bijvoorbeeld dit scheldwoordenboek. Woordenboeken…

    Lees meer